सीना-कोळेगाव प्रकल्पातील पाणीसाठ्यात मोठी घट; ऊस व फळबाग उत्पादक शेतकऱ्यांची चिंता वाढली. मान्सूनकडे लागले शेतकऱ्यांचे डोळे; सीना-कोळेगावमध्ये फक्त ०.१७ टीएमसी पाणी. "दुबार पेरणीचे संकट टाळण्यासाठी घाई नको; पुरेशा पावसानंतरच खरीप पेरणी करा – नानासाहेब लांडगे" Significant drop in water storage at the Sina-Kolegaon project; concerns mount for sugarcane and fruit orchard farmers.

सीना-कोळेगाव प्रकल्पातील पाणीसाठ्यात मोठी घट; ऊस व फळबाग उत्पादक शेतकऱ्यांची चिंता वाढली.

मान्सूनकडे लागले शेतकऱ्यांचे डोळे; सीना-कोळेगावमध्ये फक्त ०.१७ टीएमसी पाणी.

"दुबार पेरणीचे संकट टाळण्यासाठी घाई नको; पुरेशा पावसानंतरच खरीप पेरणी करा – नानासाहेब लांडगे"

Significant drop in water storage at the Sina-Kolegaon project; concerns mount for sugarcane and fruit orchard farmers.

परंडा दि. १३ (रंगोली न्यूज) Significant drop in water storage at the Sina-Kolegaon project; concerns mount for sugarcane and fruit orchard farmers. धाराशिव जिल्ह्यातील परंडा तालुक्यासाठी जीवनदायी मानल्या जाणाऱ्या सीना-कोळेगाव प्रकल्पातील पाणीसाठ्यात गतवर्षीच्या तुलनेत यंदा मोठी घट "Significant drop in water storage at the Sina-Kolegaon project compared to last year." झाल्याचे समोर आले आहे. धरणातील उपयुक्त (लाईव्ह) पाणीसाठा केवळ ५.५२ टक्क्यांवर आला असून, मागील वर्षी याच कालावधीत तो २८.१३ टक्के होता. त्यामुळे आगामी खरीप हंगामासह ऊस, फळबाग व इतर पिकांच्या सिंचनाबाबत शेतकऱ्यांमध्ये चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे.

परंडा तालुक्यातील सर्वात मोठा जलसाठा प्रकल्प म्हणून ओळखला जाणारा सीना-कोळेगाव प्रकल्प 'Seena-Kolegaon Project' हा हजारो शेतकऱ्यांसाठी वरदान ठरला आहे. या प्रकल्पाचे पाणलोट क्षेत्र ५ हजार ५६९ चौ.कि.मी. असून सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६२० मि.मी. आहे. धरणाची एकूण साठवण क्षमता १५०.४९ दशलक्ष घनमीटर, तर उपयुक्त पाणीसाठा क्षमता ८९.३४८ दशलक्ष घनमीटर इतकी आहे. धरणामुळे परंडा तालुक्यातील सुमारे ८ हजार ७०० हेक्टर आणि करमाळा तालुक्यातील ३ हजार ४०० हेक्टर असे एकूण १३ हजार ४३५ हेक्टर क्षेत्र लाभक्षेत्रात येते.

गतवर्षीच्या तुलनेत मोठी घसरण

१३ जून २०२६ रोजी सकाळी ६ वाजताच्या आकडेवारीनुसार धरणाची पातळी ४९९.०१० मीटर इतकी नोंदविण्यात आली. धरणातील एकूण पाणीसाठा ६६.०७४ दशलक्ष घनमीटर (२.३३ टीएमसी) असून उपयुक्त पाणीसाठा केवळ ४.९३२ दशलक्ष घनमीटर (०.१७ टीएमसी) इतकाच शिल्लक आहे. याउलट मागील वर्षी याच कालावधीत उपयुक्त पाणीसाठा २५.१८ दशलक्ष घनमीटर (०.८८ टीएमसी) होता. यामुळे पाणीसाठ्यातील घट लक्षणीय असल्याचे स्पष्ट होत आहे.

सध्या धरणात कोणतीही नवीन पाण्याची आवक होत नसून सांडवा, कालवा किंवा इतर कोणत्याही माध्यमातून विसर्गही सुरू नाही. यावर्षी आतापर्यंत एकूण १२३ मि.मी. पावसाची नोंद झाली असली तरी धरण क्षेत्रात समाधानकारक पर्जन्य झालेला नाही.

ऊस उत्पादकांसमोर मोठे आव्हान

परंडा तालुक्यात ऊस लागवडीखालील क्षेत्र सुमारे ४५ हजार ३२७ हेक्टर असल्याचे कृषी विभागाच्या आकडेवारीतून स्पष्ट होते. ऊस हे वर्षभर पाण्याची गरज असलेले पीक असल्याने धरणातील कमी होत चाललेला जलसाठा शेतकऱ्यांसाठी चिंतेचा विषय बनला आहे. आगामी काही दिवसांत समाधानकारक पाऊस न झाल्यास ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांना गंभीर अडचणींचा सामना करावा लागू शकतो, अशी भीती व्यक्त होत आहे.

परंडा तालुक्यात खरीप हंगामात तृणधान्य, कडधान्य, गळीतधान्य, कापूस, सोयाबीन, भुईमूग, तीळ, ऊस यांसह विविध पिकांचे क्षेत्र मोठ्या प्रमाणावर आहे. सन २०२५ मध्ये खरीप हंगामातील एकूण पेरणी क्षेत्र ४५ हजार ३२७ हेक्टर, तर रब्बी हंगामातील ज्वारी, गहू, हरभरा, मका व इतर पिकांचे क्षेत्र ४१ हजार १३१ हेक्टर इतके होते.

फळबाग क्षेत्रालाही धोका

परंडा तालुक्यात जलसाठा प्रकल्पांची उपलब्धता असल्याने गेल्या काही वर्षांत ऊसाबरोबरच डाळिंब, आंबा, मोसंबी आणि इतर फळबाग क्षेत्रातही वाढ झाली आहे. मात्र पावसाने दगा दिल्यास सर्वाधिक फटका ऊस व फळबाग उत्पादक शेतकऱ्यांना बसतो. सध्याची परिस्थिती पाहता अनेक शेतकरी संभाव्य पाणीटंचाईबाबत साशंक आहेत.

कृषी विभागाचा सावधगिरीचा सल्ला

दरम्यान, परंडा तालुका कृषी अधिकारी नानासाहेब लांडगे यांनी शेतकऱ्यांना पेरणीबाबत महत्त्वाचा सल्ला दिला आहे. त्यांनी सांगितले की, दुबार पेरणीचे संकट टाळण्यासाठी शेतकऱ्यांनी ८० ते १०० मि.मी. पेक्षा अधिक पाऊस पडून जमिनीत किमान ३ ते ४ इंच ओलावा निर्माण झाल्यानंतरच खरीप पेरणी करावी. घाईघाईने पेरणी केल्यास नंतर पाऊस खंडित झाल्यास दुबार पेरणीची वेळ येऊ शकते.

तसेच जागतिक स्तरावरील युद्धजन्य परिस्थितीमुळे रासायनिक खतांच्या उपलब्धतेवर परिणाम होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन युरिया, डीएपी यांसारख्या खतांऐवजी जैविक खतांचा वापर वाढवावा, असे आवाहन त्यांनी केले. पेरणी करताना टोकण पद्धती व बीबीएफ (Broad Bed Furrow) तंत्रज्ञानाचा अवलंब केल्यास पाण्याचा कार्यक्षम वापर होऊन उत्पादनात वाढ होण्यास मदत होईल, असेही त्यांनी नमूद केले.

शेतकऱ्यांचे लक्ष आता मान्सूनकडे

सीना-कोळेगाव प्रकल्पातील घटलेला पाणीसाठा, धरणात नवीन आवक नसणे आणि खरीप हंगाम तोंडावर येऊन ठेपलेला असताना शेतकऱ्यांचे सर्व लक्ष आता मान्सूनच्या पुढील वाटचालीकडे लागले आहे. येत्या काही दिवसांत चांगला व व्यापक पाऊस झाल्यास धरणातील जलसाठ्यात वाढ होऊन शेतकऱ्यांना दिलासा मिळू शकतो. अन्यथा सिंचन व पिण्याच्या पाण्याच्या नियोजनाचे मोठे आव्हान प्रशासनासमोर उभे राहण्याची शक्यता आहे.

आपल्या परिसरातील बातम्या व इतर घडामोडी 🤳 पहाण्यासाठी 

👉 रंगोली न्युज 👉 www.rangolinews1.com या संकेतस्थळाला भेट द्या!